Minh Van Phan

Trong dòng chảy vô tận của thời gian, mỗi con người đến với thế giới này như một nốt trầm lặng lẽ nhưng cho dù lặng lẽ thì vẫn sẽ mãi in sâu trong ký ức của người thân bởi tình yêu thương, sự hy sinh và bởi cách họ đã sống trọn vẹn từng ngày và để rồi ra đi thanh thản. Sự ra đi của Ông mãi mãi sẽ là nỗi buồn trong lòng người vợ; sự mất mát trong mỗi người con; sự thiếu hụt không gì bù đắp trong cả gia đình; sự nhớ thương của bạn bè, người thân.

Ông Phan Văn Mính, sinh ngày 26 tháng 3 năm 1938, tại làng Đông Lâm, xã Đại Quang, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam - Một vùng đất giàu truyền thống hiếu học và nghĩa tình. Ông là người con thứ bảy trong một gia đình có chín anh chị em, thuộc đời thứ 14 của tộc Phan danh giá. Tuổi thơ của Ông gắn liền với những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn nhưng cũng chính từ nơi đó đã hun đúc nên một con người kiên cường, trách nhiệm và đầy nghị lực.

Năm 1954, khi còn là một thiếu niên, ông theo học tại trường Diên Hồng, Hội An. Những năm tháng học trò đã nuôi dưỡng ước mơ, hun đúc ý chí vươn lên. Đến năm 1960, Ông ra Đà Nẵng tiếp tục theo học tại trường Trung học Sao Mai và tốt nghiệp Tú tài - một thành tựu đáng tự hào trong hoàn cảnh lúc bấy giờ.

Năm 1964 cuộc đời Ông bước sang một ngã rẽ lớn. Ông nhập ngũ và theo học khóa 20 tại Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức. Ông hiểu rằng cuộc đời không phải lúc nào cũng cho con người quyền lựa chọn con đường đi của mình. Từ một chàng trai trẻ, Ông trở thành người lính mang trên vai trách nhiệm mà quân đội Việt Nam cộng hoà giao phó, những ước mơ riêng tạm gác lại. Sau tốt nghiệp, Ông được điều động đến tiền đồn Đắk Tô, Kon Tum - nơi chiến tranh khốc liệt. Những năm tháng quân ngũ rèn giũa Ông trở thành một con người kỷ luật, mạnh mẽ và giàu bản lĩnh.

Đến năm 1967, Ông chuyển về làm sĩ quan huấn luyện võ thuật tại Trung tâm Huấn luyện Phù Cát, Bình Định với cấp bậc Đại úy. Đây cũng là giai đoạn Ông có một mái ấm gia đình trọn vẹn hơn bên người vợ hiền và bốn người con nhỏ (Người con gái cả là Phan Phương Mai, người con trai trưởng là Phan Quốc Trí, rồi đến Phan Quốc Tâm và Út là Phan Phương Uyên). Trong những năm tháng chiến tranh, mái ấm gia đình nhỏ ở khu gia binh vẫn là nơi trú ngụ của yêu thương và chan chứa hy vọng về hoà bình.

Những biến cố lớn của lịch sử năm 1975 đã thay đổi nhiều điều. Trong những ngày tháng chiến tranh kết thúc, Ông cùng gia đình rời Quy Nhơn trở về Đà Nẵng. Hình ảnh Người cha chở bốn đứa con nhỏ trên chiếc xe Honda cũ với tất cả tài sản chỉ là hai chiếc túi vải đã trở thành một ký ức không thể nào quên cùa các con. Xe hết xăng và Người cha ấy đã lặng lẽ cúi mình đẩy từng bước nặng nhọc, đưa cả gia đình đi tiếp. Đó là hình ảnh của một Người cha sẵn sàng gánh cả cuộc đời trên vai để giữ cho gia đình mình vượt qua hoạn nạn.

Hòa bình lập lại, những thử thách mới lại bắt đầu. Không lâu sau khi trở về Đà Nẵng, Ông phải đi học tập, cải tạo trong 6 năm tại An Điềm. Ở nhà, người vợ từ một nữ sinh đã phải bước ra chợ, tần tảo sớm hôm nuôi con và tiếp tế, thăm nuôi chồng mỗi tháng nơi xa. Sáu năm, một khoảng thời gian dài đằng đẵng của chia xa, của chờ đợi, của biết bao nhiêu sự hy sinh thầm lặng của ông và vợ.

Khi trở về, Ông lặng lẽ bắt đầu lại từ đầu. Một người từng là sĩ quan, nay phải học nghề may mui, làm đệm yên xe máy, tần tảo quanh năm, 362 ngày, chỉ trừ 3 ngày Tết. Những đồng tiền hai vợ chồng kiếm được chỉ đủ để mua gạo nuôi con khôn lớn. Những năm tháng nghèo khó, vất vả nhưng Ông vẫn là một người cha yêu thương con cái, âm thầm chịu đựng.

Tháng 10 năm 1991, một chặng đường mới lại bắt đầu khi Ông cùng gia đình định cư tại Hoa Kỳ theo diện HO. Rời quê hương, sau khi bán đi căn nhà, tất cả những gì Ông và vợ mang theo chỉ là vẻn vẹn hai chỉ vàng và một niềm hy vọng về tương lai. Những ngày đầu trên đất Mỹ thật không dễ dàng. Gia đình sống trong một căn nhà thuê nhỏ bé tại Eagle Rock, California, nhà áp mái, chật chội nên được gọi vui là “chuồng chim bồ câu”. Hai vợ chồng tiếp tục nghề may gia công trong một không gian chỉ vài mét vuông, bền bỉ, cần mẫn mỗi ngày. Nhưng chính trong những thời gian khó khăn ấy, hạt giống của thành công đã được gieo trồng. Cả bốn người con của Ông đã trưởng thành, học hành thành đạt. Giờ đây con trai Phan Quốc Trí đã trở thành bác sĩ, Phan Phương Uyên là kỹ sư vững vàng, Phan Phương Mai luôn cố gắng để thành công trong cuộc sống; Phan Quốc Tâm đã thành công trong kinh doanh. Tất cả đều xây dựng được cuộc sống vững vàng nơi xứ người. Những tấm bằng của con cháu được treo trang trọng trong căn nhà như một minh chứng cho cả một đời vất vả của Ông và vợ, và cũng là niềm tự hào của Ông. Những năm tháng cuối đời, cuộc sống nhẹ nhàng, đầy đủ. Ông giành thời gian rỗi vui cùng con cháu và gia đình, bên cạnh những người luôn thương yêu chăm sóc Ông, luôn tìm mua những thức ăn ngon cho Ông mỗi ngày. Bên cạnh đó Ông cũng tìm niềm vui trong việc trồng cây, chăm vườn, hoặc đôi khi giải trí tại casino bên cạnh những slot machines với hy vọng “biết đâu hôm nay sẽ thắng lớn”.

Cuộc sống tưởng đã có thể an yên nhưng căn bệnh ung thư đã đến, cùng với quy luật thời gian nghiệt ngã đã đưa Ông bước vào cuộc chiến với bệnh tật mà ai cũng biết là vô cùng khắc nghiệt. Những ngày tháng hóa trị là những ngày cơ thể mệt mỏi, đau đớn, có những lúc tưởng như không còn đủ sức nhưng Ông vẫn cố gắng đến tận cùng, vẫn kiên cường chịu đựng, chỉ vì tình yêu cuộc sống và niềm hy vọng giản dị - được ở lại lâu hơn với gia đình, với những người Ông yêu thương. Các con sẽ còn nhớ mãi anh mắt người Cha thật buồn nhưng vẫn giữ một niềm tin rất lặng lẽ, như thể Ông đang tự nhủ rằng rồi mọi chuyện sẽ qua, rồi Ông sẽ lại được trở về những ngày bình yên bên gia đình. Ông may mắn biết bao vì có những người con hiếu thảo, người vợ luôn hy sinh, họ đã vì Ông mà làm tất cả để dành giật sự sống, mong Ông được sống. Nhưng số phận đã an bài, mặc dù đã được các bác sĩ tận tình cứu chữa, dù có sự chăm sóc hết lòng của gia đình, nhưng vào lúc 2 giờ 41 phút chiều ngày 15 tháng 3 năm 2026, Ông đã nhẹ nhàng rời xa cõi đời, để lại phía sau tất cả yêu thương và một khoảng trống không gì có thể lấp đầy. Ông hưởng thọ 89 tuổi. Một cuộc đời khép lại nhưng ký ức, giá trị, tình yêu thương mà Ông đã gieo vào cuộc đời này sẽ còn mãi. Chúng ta sẽ không bao giờ quên một con người đã sống tử tế, bền bỉ cố gắng. Hôm nay, khi đứng trước linh cữu của Ông, chúng ta không chỉ tiễn biệt một con người mà còn tiễn biệt một hành trình sống. Một người cha đã dành cả cuộc đời để hy sinh cho con cái. Một người chồng chung thuỷ, đồng hành cùng vợ qua mọi thăng trầm. Một con người đã đi qua bao biến động mà vẫn giữ trọn phẩm giá và nghị lực. Hãy an nghỉ ở cõi vĩnh hằng, nơi ấy sẽ không còn bất kỳ nỗi đau đớn nào. Xin gửi đến Ông sự kính trọng, tình yêu thương vô bờ. Xin được cúi đầu tiễn biệt Ông.

__________________________________________________________________

Bài Đọc Tiễn Ba

Kính thưa quý Thầy, quý Ni Cô,

Kính thưa họ hàng nội ngoại,

Cùng toàn thể quý thân bằng quyến thuộc và bạn bè gần xa,

Thay mặt gia đình, con xin cúi đầu cảm tạ tất cả quý vị đã đến đây hôm nay,

đã dành thời gian quý báu để tiễn đưa Ba của chúng con.

Sự hiện diện và tình thương của quý vị

là nguồn an ủi rất lớn cho gia đình chúng con

trong những ngày đau buồn này.

⸻

Ba ơi…

Đêm nay con ngồi đây… viết cho Ba,

mà lòng con trống rỗng… như chính trang giấy trước mặt.

Hơn 50 năm qua…

con chưa từng viết cho Ba một lá thư.

Vậy mà hôm nay…

con lại phải viết những dòng này… để tiễn Ba đi.

Con nhớ Ba…

Tuổi thơ của con thiếu vắng Ba,

vì Ba đã đi xa trong những năm dài cải tạo.

Nhưng trong lòng con…

lúc nào cũng tin… Ba sẽ trở về.

Và Ba đã trở về…

Không phải bằng những điều lớn lao,

mà bằng những yêu thương rất giản dị…

nhưng theo con suốt cả cuộc đời.

Là những chiều Ba chở con trên chiếc xe cũ,

đi hết nhà nội… rồi sang nhà ngoại.

Là những ngày Tết,

hai cha con đi tìm một cành mai…

để mang mùa xuân về nhà.

Là những đêm thật khuya…

Ba ngồi đó, ôm cây đàn, vừa đàn vừa hát…

đợi Mẹ đi bán trở về.

Cả nhà mình quây quần bên nhau…

ăn những bữa cơm tối thật muộn…

nhưng ấm áp vô cùng.

Những điều nhỏ bé đó…

mà theo con suốt cả cuộc đời.

Con nhớ…

những ngày tụi con còn nhỏ,

giành nhau nhổ tóc bạc cho Ba…

chỉ để được vài đồng quà.

Lúc đó… con đâu biết…

mỗi sợi tóc bạc…

là Ba đang già đi từng ngày.

Giờ đây…

khi tóc con cũng đã điểm bạc…

con mới chợt nhận ra rằng…

tóc Ba đã không còn xanh từ rất lâu rồi…

Và lòng con chợt nghẹn lại…

vì biết rằng…

ngày con phải xa Ba…

thật ra… đã đến rất gần…

Để rồi hôm nay…

khi con đứng đây… tiễn Ba,

con mới hiểu…

thời gian chưa bao giờ chờ đợi một ai.

Hồi nhỏ…

con thương Ba rất nhiều…

nhưng cũng rất sợ Ba…

vì sự nghiêm nghị của Ba.

Có những điều con không dám nói…

không dám làm… vì sợ Ba buồn, Ba la.

Nhưng càng lớn lên…

con mới hiểu…

đằng sau sự nghiêm nghị đó…

là tình thương sâu lặng của một người cha.

Một năm qua…

Ba đã chịu đựng quá nhiều đau đớn.

Con đã ở bên Ba… từng ngày…

chỉ mong Ba bớt đau… một chút thôi…

chỉ mong giữ Ba lại thêm một chút nữa thôi…

Đêm cuối cùng…

con vẫn còn nắm tay Ba.

Con cứ nghĩ…

ngày mai… mình vẫn còn thời gian.

Nhưng không…

Chỉ một khoảnh khắc thôi…

khi con vừa rời đi…

Ba đã lặng lẽ ra đi…

Ba ơi…

Con đứng đây…

Ba nằm đó…

chỉ cách nhau một sải tay thôi…

mà từ nay…

con không còn nắm được tay Ba nữa…

Con không kịp nhìn Ba lần cuối…

không kịp nói một câu…

“Con thương Ba.”

Đó sẽ là điều…

con mang theo suốt phần đời còn lại.

Ba ơi…

Một đời Ba đã vất vả quá rồi…

Giờ đây… Ba hãy nghỉ ngơi.

Không còn đau nữa…

không còn mệt nữa…

Ba đi rồi…

nhưng Ba không rời xa con…

Ba ở trong từng ký ức…

trong từng lời dạy…

và trong chính con… mỗi ngày.

Con sẽ sống thật tốt…

để Ba có thể yên lòng.

Ba ơi…

Nếu nỗi đau này có thể gọi tên…

thì đó là khi con vẫn còn thấy Ba ở đây…

mà không còn được nghe Ba nói…

không còn được Ba gọi con một tiếng nào nữa…

Nhưng Ba ơi…

Con không tin đây là lần cuối.

Con tin…

sự chia tay này… không phải là mãi mãi.

Chỉ là hôm nay…

Ba tạm đi trước con một đoạn đường thôi…

Để một ngày nào đó…

khi con đi hết hành trình của mình…

con lại được gặp Ba…

được gọi Ba một tiếng…

và lần này…

con sẽ không buông tay Ba ra nữa.

Ba ơi…

Con thương Ba rất nhiều.

Và con sẽ nhớ Ba…

suốt đời.

__________________________________________________________________

NHỚ BA

Một năm Ba chống chọi với đời,

Đau đớn, mệt nhoài… vẫn gắng cười.

Con ở bên Ba từng ngày, từng phút,

Chỉ mong Ba vơi bớt những ngậm ngùi.

Đêm cuối ấy… con còn ngồi đó,

Nắm tay Ba đến tận canh khuya.

Con cứ nghĩ… ngày mai còn gặp lại,

Nào ngờ đâu… đã phải chia lìa.

Con vừa về… Ba đi lặng lẽ,

Không một lời từ biệt con nghe.

Tim con thắt… nghẹn ngào không nói,

Chỉ còn lại… nỗi nhớ bộn bề.

Giá như con ở thêm chút nữa,

Để nhìn Ba lần cuối… gọi tên.

Nhưng duyên phận… vốn mong manh quá,

Chỉ còn thương… giữ mãi không quên.

Ba yên nghỉ… không còn đau nữa,

Những tháng ngày bệnh tật đã qua.

Con vẫn biết… Ba thương con lắm,

Nên ra đi… thật nhẹ, thật xa.

Ba vẫn đó… trong tim con mãi,

Dẫu không còn một lời sau cùng.

Tình của Ba… là điều còn lại,

Theo đời con… đi hết quãng đường.

Nếu có thể… một lần quay lại,

Con vẫn xin được gọi tiếng “Ba”.

Dẫu biết rằng… chỉ là mong ước,

Con vẫn chờ… ở một nơi xa.

__________________________________________________________________

Chi Mai -Vo Anh Tri

LÁ THƯ GỬI BA Con Lưu Mai

Có một người đến sau

Ba à, mấy ngày qua, gia đình, họ hàng đã gửi đến Ba những lời tiễn biệt xúc cảm, những dòng nước mắt tiếc thương vô hạn. Còn con thì vẫn ngồi đây, chẳng đưa tiễn được bước chân nào, chẳng thắp được nén hương nào nơi Ba yên nghỉ. Con áy náy trong lòng, con có cả nỗi ghen tỵ với những người đã được ở bên Ba trong những ngày qua. Con ngẫm thấy mình đúng là người thật sự đến sau, cho nên luôn sau tất cả: tâm sự với Ba cũng sau, thắp hương cho Ba cũng sau, đến thăm mộ Ba cũng sau… Nhưng con sẽ đến, nhất định sẽ đến. Và cho dù có là người đến sau thì điều đó không có nghĩa là tình cảm không đong đầy, con hiểu rõ mình.

Gọi là “con” vẫn thích hơn

Gia đình ta thật rộng lòng vì đã gọi con là “dâu”, con vui lắm nhưng thực sự là con cảm nhận được trong lòng mình một tình cảm hơn cả một người con dâu. Đó là thứ tình cảm tự nhiên, gần gũi của người thân trong gia đình. Tình thân không phải lúc nào cũng cần thời gian dài để hình thành. Khi gặp Ba Mẹ, gặp gia đình mình thì con hiểu hơn điều đó. Có lẽ con hơi ngớ ngẩn và tham lam nhưng con là con của Ba Mẹ, vậy thôi.

Con không viết văn

Người ta nói con viết văn hay, dĩ nhiên rồi, con đã từng nhiều lần trong đội tuyển học sinh giỏi văn toàn quốc mà. Nhưng có một bí quyết mà họ không bao giờ có thể biết được, đó là chỉ khi có tình cảm thực sự, chỉ khi có nỗi nhớ thực sự, nỗi đau thực sự… thì mới có thể làm nên những dòng văn chân thành, cảm xúc; còn không thì chỉ là sự sáo rỗng mà thôi. Giờ đây con không viết văn, con chỉ muốn tâm sự đôi điều với Ba, thật chậm rãi, thật riêng tư như cái cách một đứa con ngồi bên Ba và kể về những điều chưa kịp nói, những nỗi niềm còn dang dở, sẽ chẳng có câu văn hoa nào cả, chỉ có nỗi nhớ.

Kỷ niệm về Ba

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Elaine Lam

Hello everyone, Thank you for all being here today and showing up for my ong ngoi. Theng con la Elaine va con la chao cua ong ngoi. I want to start of saying that my grandpa was a fighter. In the times where his country needed him most, he fought courageously in the frontlines of the war, once more when the vietcong came looking for southerners, he volunteered himself to rededucation camp knowing that he would be strong enough to make it back to his family no matter what, and last year when the doctors told him that he had cancer and that the chances looked poor, he fought anyways and proved everyone wrong, so this time around Khi mẹ nói với con rằng ông lại bị ung thư, I didn’t worry, because my grandpa was a fighter. So, the truth is that I didn’t see this day coming like everyone else. Ong ngoi was supposed to be at home waiting for me at the door when I got back from Vietnam. We were supposed to listen to bolero together and continue our nighttime routine of sitting in silence at the foot of his bed while I bothered him until he would tell me I love you, so I could go back to my apartment. In a couple years time, he was supposed to be at my graduation or walk me down the aisle because ong ngoi was the only real father I’ve ever had. Today, I am not just losing my ong Ngoi, I am losing a best friend, my favorite comedian, and a father.

However, my sadness today does not take away from how proud I am of the life my grandpa lived. The signs of success in life are not the accolades you earn on a piece of paper or the amount of money you’ve accumulated over the years. The signs of success in life might look like ong Ngois whole family chasing him across the hospital after he already passed away until police officers had to intervene. In all seriousness, the best thing my grandpa did in his life was raise a family that all shared his values of genuine kindness, humor, resilience and love. And though we leave here today, with unfillable voids in our hearts, it heals me to see parts of my grandpa in those around me

__________________________________________________________________

Jaclyn Le

Time is valuable

More valuable than anything

Money,food, clothes,toys,parties they are always there but time. We don’t have time. Live in the moment without thinking what comes next? Just be there. Because if I could I would reverse time and go back to being with my grandpa. I would go back to everything that I could have had with him. The last few moments in the hospital with him are engraved in my brain. The funny moments, the sad moments, the moments where it felt like everything would be okay. I sometimes pretend he’s not dead. I pretend he’s still here, and we just haven’t got a chance to go visit him. I pretend my mom’s tears are for something else. I pretend the funeral isn’t happening but it’s real. Everything hits me too quickly and I just wanna go back to the times where he would look at me and go “Jaclyn!” Over and over at the hospital. Or when he was in remission for cancer, and everyone was so happy. I want to believe he’s alive, but I know it’s not true. That’s why I say this. Time is valuable. Look at the people you love in this room. Spend time with them. Give them everything you have because one day, you won’t have the chance to do it again. I wish I had spent more time with my grandpas before they passed, because I would do anything in the world just for another moment with them.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Mai Phan – Con Gai Ba

Ba chung minh đã đi xa nhưng luôn hiện hữu trong mọi người ; vợ , con , cháu , gia đình và người thân thương . Đặc biệt với con không những là người cha cả cuộc đời. mà còn là người đàn ông của con trong mười năm nay …Rồi đây tim con vẫn quặn thắt khi quanh quẫn mỗi nơi quanh nhà mình là hình ảnh của ba và những kỷ niệm của ba con mình . Ai sẽ là người khen con gái ba “đep “mỗi khi con chưng diện . Ai sẽ là người cung con thổi nến sinh nhật cùng con . Ai sẽ là người cùng con trồng cây và hoa ,chăm sóc quanh nhà . Ai sẽ là người chờ nhìn con khe cửa sỗ trên lầu hay mở cửa garage khi con về nhà muộn . Ai sẽ là người gianh những dồng tiền già chắt chiu cuối cùng cho con . Ai sẽ là người thương con nhất trên đời này …

Ba ơi ! Ba đặt tên con Phương Mai là tinh yêu dầu tiên ba cho con , mong con gái mình có một tương lai như một ngày hừng đông rang rỡ .

Con sẽ cố gắng sống như vậy dù chỉ được một phần như mong ước mà ba giành cho con gái của ba .

Ba mất rồi không cho con lần cuối được xoa bóp , ôm hôn thương ba nữa .Chắc có lẽ ba thương con không muốn nhìn con gái qua đau đớn trong những giờ phút cuối phải không ba ?Sanh ly và tử biệt dẫu thấu hiểu con vẫn quá đau đớn khi nói lời từ biệt ba “ YÊU “ của con .

Ba vẫn trong con hình ảnh người đàn ông đep nhất , lãnh mang , tài hoa, hiền lành và nhân hậu .

BA người đàn ông con “ YÊU” nhất mãi mãi dời nay .

Ba vẫn luôn hiên hữu trong tim con … C

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Natalie

Thank you all for being here today to celebrate the life of my grandpa.

When I think about my grandpa, I don’t just think about what he did, I think about how much he loved his family. Everything he enjoyed, everything he spent his time on, always came back to us.

He loved family trips, not because of where we went, but because we were together. After family gatherings, when everyone else was tired, he would still be up singing karaoke, just enjoying being around us a little longer. We would always ask about his life in Vietnam—trying to hear his stories, to understand where he came from. And now, I think about everything he went through, and everything it took for him to come to the United States and start a new chapter for our family. Because of him, because of that decision, we have the lives we do today. That’s something I will always be grateful for.

Dr. Fu, my grandfather's oncologist, told me something that will stay with me forever. He said my grandfather was so lucky to have such a loving family. That word—luck—brought me back to our last Tet celebration. He loved Lunar New Year because it meant sitting around the table with all of us, playing cards and laughing. And it reminded me that he knew how much he was loved until the very end.

My grandpa was also stubborn, but in a way that showed strength. It’s what carried him through life and everything he built for our family. I see that same strength in my mom, his youngest child—the way she cares, the way she stands her ground, her strictness but also the love and compassion behind it. That comes from him.

Even the way he scolded us, or picked up Ryan and me from school and got annoyed because Ryan was late—and somehow I got in trouble too—that was part of his love. It meant he was there. It meant he cared.

A few nights before he passed, my sister and I visited him. He said our names and laughed with us, and you could hear so much happiness in his voice. It’s a moment I keep holding onto because it reminded me so clearly of who he was.

Losing him has been especially hard for me and my sister, because just about six months ago, we also lost our other grandpa. I don’t think I had fully processed that loss yet. So when my grandma called and said he was about to pass, my heart just sank.

At first, I think I was in denial. It didn’t feel real. Even seeing him didn’t feel real. Part of me wanted to believe he was still with us—that he was just asleep. I held onto that feeling for a little while… until I heard my mom crying for her father. That’s when it truly hit me.

Now, more than anything, I wish I could see him again. I wish I could hear him call my name one more time, feel him hold my hand again, tell me how much I had grown—or even tell me I was too skinny. Even hearing him gently scold us again would mean everything.

But when I think about him, I don’t only think about losing him. I think about everything he gave us—his time, his care, and his quiet, constant love.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Peter

Xin chào, tôi tên là Peter Phan. Tôi là cháu lớn nhất của Minh Phan và là con của Tam Phan và Hằng Đoàn. Tôi xin lỗi vì tiếng Việt của tôi không được tốt lắm, nên hôm nay tôi sẽ trình bày bài phát biểu của mình bằng tiếng Anh.

My grandpa was always a very serious, stubborn, and strong-willed man.

But he was also deeply caring in his own quiet way.

He didn’t always express his feelings openly.

He kept a lot inside and that’s okay because we all knew how kind-hearted he truly was.

Because of his strength, his determination, and yes, even his stubbornness,

he gave our family the opportunity to come to America and build a better life.

He raised four independent, smart, and strong children,

and six grandchildren just as strong willed

all of us carrying a part of him with us.

One of my favorite memories of him goes back to when we lived in California.

Most days, you could find him in his garden,

watching Thúy Nga, Asia, Van Son

or practicing martial arts in the living room.

But my favorite memory came later, when I was in high school,

the first time we played ping-pong together.

In that moment, I saw a different side of him

lighter, more playful

a side I will always hold close to my heart.

He was always there for his family,

always making sure we were okay.

Even when he didn’t say much,

his presence meant everything.

Grandpa, even though you didn’t always say how you felt,

we felt your love in everything you did.

We love you.

And we will carry you with us every single day.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ryan Phan

Good morning everyone,

My name is Ryan Phan. I’m the grandson of Minh Phan and the son of Tam Phan.

First, I just want to say that Grandpa is in a better place now. We all love him so much, and we miss him a lot.

My grandpa had four children. He went through a lot in his life—he fought in the Vietnam War and was even captured and imprisoned for eight years. After everything he went through, he stayed strong. When he got out, he worked hard sewing to make money, and eventually brought his family to America, where they settled in California.

To me, though, he wasn’t just a strong man with a tough past—he was the person who took care of me growing up.

He would pick me up from school, feed me, and always make sure I wasn’t doing anything bad—which, honestly, was probably a full-time job by itself.

When I was 8, we moved to Austin, Texas. Even though we didn’t live together anymore, he still picked me up from school every day and took me to his house to eat and hang out, especially when my parents were working. He was always there for me.

My grandpa loved a lot of things—music, watching TV, eating crab, vanilla ice cream, and cream pastries. He also loved going to the casino and watching soccer… even if it was AI-generated, he didn’t care, he still enjoyed it.

Some of my favorite memories are the simple ones—watching him wake up early in the morning to exercise, taking care of his garden, or just seeing his reactions when he was surprised. He loved joking around, play-fighting with us, and singing. And honestly, his laugh and his smile are things I’ll never forget.

Grandpa was strong, caring, and always there for his family. I’m really grateful for everything he did for me and for all of us.

We love you, Grandpa. And we’ll always miss you.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tri Phan- Con Trai Ba

Ba kính yêu,

Cuối cùng, sau những ngày tháng chống chọi với căn bệnh hiểm nghèo, Ba đã thanh thản trút hơi thở cuối cùng. Sự ra đi của Ba mãi mãi sẽ là nỗi buồn trong lòng Mẹ; sự mất mát trong mỗi chúng con; sự thiếu vắng trong từng đứa cháu; sự hẫng hụt không gì bù đắp trong cả gia đình và là sự nhớ thương của họ hàng, người thân.

Con cứ nghĩ rằng, mình đã chuẩn bị tâm lý vững vàng khi Ba bệnh, rằng đến một ngày thì ai cũng phải ra đi; con cũng đã nghĩ mình là bác sỹ thì đã quen với sự sống và cái chết. Nhưng cho đến ngày điều đó thật sự xảy ra, cho đến khi con chỉ được nắm bàn tay của Ba lần cuối cùng thì con mới thực sự hiểu rằng, không có sự chuẩn bị nào là đủ vào thời khắc vĩnh viễn mất đi một Người cha.

Từ nay, trong căn nhà thân thuộc ấy, sẽ có những khoảng lặng mà không gì có thể lấp đầy. Sẽ không còn được nghe giọng nói, tiếng cười của Ba khi con trở về Texas. Những bữa cơm sum họp gia đình vẫn sẽ được dọn ra, vẫn sẽ đủ các món mà Ba yêu thích. Nhưng sẽ mãi mãi vắng đi một chỗ ngồi. Cái ghế Ba thường ngồivẫn còn đó, nhưng ba không còn nữa; cái TV chúng con mới tặng Ba ngày sinh nhật Ba mới xem được có vài tháng thôi mà sao không ở lại để xem nữa; Ba muốn về nhà nghỉ ngơi mà sao chưa kịp về đã vội ra đimãi mãi...

Có một sự thật mà chúng con hiểu, Mẹ hiểu. Đó là khi Ba vĩnh viễn ra đi, thì thế giới của gia đình mìnhmãi mãi không còn nguyên vẹn như trước. Có một nỗi buồn lặng lẽ, một nỗi nhớ âm thầm cứ ngấm dần từng ngày. Mọi niềm vui từ nay sẽ không bao giờ còn trọn vẹn. Những dịp sum họp gia đình rồi vẫn sẽ có tiếng cười, nhưng trong lòng mỗi người sẽ luôn có một niềm đau, một cảm giác nghẹn ngào không thể gọi thành lời. Và ánh mắt vô thức vẫn tìm Ba để rồi lặng đi khi nhận ra Ba không còn ở đó nữa.

Chúng con cảm ơn Ba, cảm ơn công sinh thành,nuôi dạy chúng con thành người . Gia đình mình đã cùng đi qua những ngày tháng khó khăn, chật vật và cùng nhau cố gắng. Ba chưa từng bỏ cuộc. Và rồi, chúng con đã trưởng thành. Những thành công chúng con có được không chỉ là niềm vui của chúng con mà là minh chứng cho cả một đời hy sinh của Ba, của Mẹ. Ba không phải là một người của những câu chuyện lớn lao. Ba không sống để người khác phải kể lại. Ba sống để gia đình mình được bình yên và trọn vẹn. Cuộc đời của Ba không ồn ào, không phô trương, nhưng là một hành trình dài của trách nhiệm, của nhẫn nại và của tình yêu thương bền bỉ đủ để nâng cả một gia đình. Một cuộc đời đáng nhớ, đáng kính, đáng trân trọng. Người ở lại sẽ nhớ Ba rất nhiều, một người ít lời nhưng hào sảng, lãng mạn, sống với những ân tình. Con sẽ không bao giờ quên hình ảnh Ba cặm cụi bên chiếc máy khâu lúc gia đình mình mới đặt chân lên đất Mỹ;sẽ không thể quên hình ảnh Ba đẩy chiếc xe Honda cũ, hết xăng giữa đường trong loạn lạc với 4 đứa con nhỏ ngồi trên xe để tìm nơi bình an cho con mình năm1975. Đó không chỉ là một người đàn ông đẩy xe… mà là hình ảnh một Người cha đang gồng mình gánh cả gia đình đi qua giông bão. Ba đã luôn chọn chúng con. Chọn gia đình. Chọn hy sinh. Và chính sự lựa chọn đó đã làm nên cả cuộc đời Ba.

Ba ra đi bình yên nhé! Giờ đây, ở thế giới bên kiaBa đã có thể buông bỏ tất cả. Ở nơi Ba đến, sẽ không còn những cơn đau hành hạ, không còn những nỗi lo âubệnh tật, không còn những đêm dài trằn trọc, chịu đựng. Nơi ấy, Ba sẽ thanh thản hơn, bình yên hơn. Trong thế giới rất xa nhưng cũng rất gần, Ba vẫn có thể dõi theo chúng con, thấy chúng con trưởng thành và sống có ý nghĩa.

Nơi đây chúng con xin hứa sẽ bước tiếp, luôn cố gắng, đủ nghị lực vượt qua nỗi buồn, thực hiện trọn vẹn những tâm nguyện của Ba, chăm sóc Mẹ, thay Ba yêu thương gia đình này. Và dù thời gian trôi qua, trong trái tim mỗi người, Ba vẫn luôn ở đó, nguyên vẹn, ấm áp, không nhạt phai. Người ta nói: “Một người chỉ thực sự ra đi khi không còn ai nhớ đến họ”. Nhưng với chúng con, Ba sẽ không bao giờ rời xa. Ba sống trong từng câu chuyện, từng thói quen, từng kỷ niệm nhỏ bé mà chúng con sẽ mang theo suốt cuộc đời.

Kính thưa toàn thể các ông bà, cô chú, anh chị, họ hàng, bạn bè gần xa, từ đáy lòng mình, con xin thay mặt gia đình được nói lời cảm tạ chân thành nhấtgửi đến tất cả, vì đã không quản đường xa đến viếng Ba con, gửi vòng hoa chia buồn, động viên, giúp đỡ gia đình tổ chức tang lễ và tiễn đưa Ba con về nơi an nghỉ cuối cùng. Những ân tình sâu nặng đó Ba con chắc chắn mang theo về thế giới bên kia; gia đình chúng conbiết ơn và mãi ghi nhớ trong lòng.

Con cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các bác sỹ, y tá đã tận tâm cứu chữa, chăm sóc Ba trong suốt thời gian qua. Trong những ngày tháng khó khăn nhất, khi bệnh tật vắt kiệt sức lực, sự tận tụy, ân cần, lòng nhân ái của các y tá, bác sĩ đã giúp Ba vơi đi phần nào đau đớn, giúp gia đình có thêm niềm hy vọng.

Con cũng xin thay mặt gia đình Cám ơn sư cô chùa Huệ Lâm đã từ bi tụng kinh, niệm Phật cho ba con từ lúc ra đi đến nay. Gia đình con thành tâm tri ân. Mongnhững lời kinh tiếng kệ sẽ giúp ba con sớm được siêu thoát, an nghỉ nơi cõi lành.

Dù Ba không thể ở lại thêm nữa, nhưng con tin rằng Ba đã ra đi trong sự chăm sóc chu đáo của tất cả, sự ấm áp, sẻ chia đầy tình người. Gia đình chúng conmãi mãi ghi nhớ và biết ơn những điều đó.

Trong khoảnh khắc đau buồn tiễn biệt người thân, gia đình không tránh khỏi những sơ suất. Gia đình chúng con xin được mọi người niệm tình tha thứ.

Ba kính yêu, Ba hãy an nghỉ nhé và xin hãy yên lòng. Chúng con nhớ Ba rất nhiều. Vĩnh biệt Ba